Artikel: Prikkelbare Darm Syndroom (PDS) en de rol van de darmflora
Het prikkelbare darm syndroom (PDS) is een veelvoorkomende chronische darmaandoening. De klachten bestaan vaak uit buikpijn, buikkrampen, een opgeblazen gevoel, winderigheid en problemen met de ontlasting, zoals diarree of juist verstopping. Naar schatting heeft ongeveer 10% van de Nederlandse bevolking in meer of mindere mate met PDS te maken.
Is het prikkelbare darm syndroom psychisch?
Tot enkele jaren geleden werd PDS vaak vooral als een psychische aandoening gezien. Wanneer er bij onderzoek geen duidelijke afwijkingen werden gevonden, kreeg men regelmatig te horen dat men ermee moest leren leven. Ook ik kreeg op mijn dertiende deze diagnose - destijds nog aangeduid als spastische darm. Jarenlang ervoer ik hevige buikkrampen, een opgeblazen gevoel en uitputting. Stress speelde daarbij zeker een rol, maar verklaarde mijn klachten onvoldoende. Pas later ontdekte ik dat er meerdere lichamelijke factoren meespeelden. Die ervaring vormde een belangrijke aanleiding om me verder te verdiepen in orthomoleculaire therapie en de samenhang tussen darmfunctie, voeding en gezondheid.
Wat speelt er mogelijk in de darmen bij PDS?
Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat mensen met PDS vaak een verhoogde gevoeligheid hebben van de zenuwen rondom de darmen. Deze zogeheten viscerale hypersensitiviteit kan ervoor zorgen dat normale prikkels als pijnlijk of onaangenaam worden ervaren. Daarnaast kan de darmperistaltiek - de beweging waarmee de darmen voedsel voortstuwen - ontregeld zijn. Dit kan verklaren waarom bij PDS zowel diarree als obstipatie voorkomt.
De darmflora en de darmwand
De menselijke darm bevat een enorme hoeveelheid micro-organismen die gezamenlijk het darm microbioom vormen. Deze bacteriën spelen een belangrijke rol bij onder andere:
de vertering van voedingsstoffen
de productie van bepaalde vitamines
het immuunsysteem
het behoud van een gezonde darmwand
Bij mensen met PDS wordt regelmatig een andere samenstelling van het microbioom gezien dan bij mensen zonder klachten⁵. Wetenschappers onderzoeken in hoeverre deze veranderingen bijdragen aan klachten zoals buikpijn, een opgeblazen gevoel en ontlastingsproblemen. Ook wordt gekeken naar de mogelijke invloed van ongewenste bacteriën, gisten of parasieten op de darmwand en de omliggende zenuwen.
Welke benaderingen worden onderzocht?
Binnen zowel regulier als complementair onderzoek wordt gekeken naar verschillende factoren die PDS-klachten mogelijk beïnvloeden, waaronder:
voedingspatronen, zoals het FODMAP-dieet
individuele voedselovergevoeligheden
de aanwezigheid van micro-organismen in de darm
de samenstelling en veerkracht van het microbioom
In de praktijk blijkt dat de gevoeligheid voor voeding en interventies sterk kan verschillen per persoon. Wat voor de één verlichting geeft, kan bij een ander weinig effect hebben of zelfs klachten verergeren. Daarom is terughoudendheid en begeleiding belangrijk.
Tot slot
PDS is een complexe aandoening waarbij meerdere lichamelijke en neurologische processen een rol kunnen spelen. Steeds meer onderzoek laat zien dat de darmen geen losstaand orgaan zijn, maar nauw verbonden zijn met het zenuwstelsel en het immuunsysteem. Mijn ervaring - zowel persoonlijk als in de praktijk - is dat inzicht in deze samenhang voor veel mensen een belangrijke eerste stap is richting meer grip op hun klachten.
Heeft u vragen of wilt u weten hoe ik in mijn praktijk naar PDS kijk? Boek dan een gratis kennismaking of bekijk mijn behandelpagina over darmklachten.
Bronnen
MDL Fonds - Prikkelbare Darm Syndroom (PDS)
Publieksgerichte uitleg over symptomen en prevalentie.Chey et al. (2015) - Irritable Bowel Syndrome: A Clinical Review
JAMA
Overzichtsartikel over diagnostiek, pathofysiologie en behandeling.Adak & Khan (2019) - Gut Microbiota and Its Functionalities
Cellular and Molecular Life Sciences
Rol van het microbioom bij darmgezondheid.Pimentel & Lembo (2020) - Microbiome and IBS
Digestive Diseases and Sciences
Specifieke relatie tussen darmflora en PDS.Altobelli et al. (2017) - Low-FODMAP Diet Improves IBS Symptoms
Nutrients
Meta-analyse naar voeding bij PDS.Dale et al. (2019) - Probiotics in Irritable Bowel Syndrome
Nutrients
Systematische review over probiotica bij PDS.